يادي از آقا علي اكبر فراهاني (1200-1247)

آقا علي اكبر فراهاني بزرگترين و معروف ترين نوازنده ي تار و سه تار دوره ي قاجاريه و استاد تار فرزند شاه ولي بود. او با خانواده اش در زمان اميركبير از فراهان اراك به تهران آمد . رديف موسيقي امروز ايران روايت اين استاد بزرگ است و اين رديف به واسطه ي او به برادرش آقا غلامحسين و از او به فرزندان آقا علي اكبر ، ميرزا عبدالله و ميرزا حسينقلي آموخته شد و شاگردان اين دو ، حافظ و انتقال دهنده ي رديف موسيقي ايران شدند . از ساز آقا علي اكبر صفحه اي ضبط نشده ولي شيوه ي تار نوازي او انتقال يافته و در گذر زمان با تغييراتي چند نسل به نسل آموخته شده است. ميرزا عبدالله ، رديف موسيقي را نظم و استواري داد و به شاگردان خود آموخت و ساز سه تار را دوباره رواج داد. شهرت ميرزا عبدالله به خاطر مهارت او در نواختن سه تار و شهرت برادر او ميرزا حسينقلي به خاطر چيره دستي او در تار نوازي است . از ميرزا حسينقلي نيز رديفي براي تار باقي مانده كه به روايت فرزندش علي اكبر شهنازي ضبط شده است . از شاگردان ميرزا عبدالله و ميرزا حسينقلي مي توان از درويش خان ، فخام بهزادي ، اسماعيل قهرماني ، ميرزا غلامرضا شيرازي ، مهدي صلحي ( منتظم الحكما ) و مرتضي ني داود را نام برد . رديف ميرزا عبدالله به روايت اسماعيل قهرماني و با اجراي تار نورعلي برومند ( و بعد ها شاگردانش : داريوش طلايي ، محمدرضا لطفي ، مجيد كياني ، حسين عليزاده و علي اكبر شكارچي ) ضبط شده و رديف آقا حسينقلي نيز به روايت علي اكبر شهنازي در دست است . آقا علي اكبر در دان موسيقي و نوازندگي ( نظر و عمل ) يگانه ي عصر خود بود و با انتقال اين هنر به فرزندانش موجب شد تا نام اين خاندان با حفظ و بقاي رديف موسيقي ايراني پيوند وثيق بيابد . مي گويند وقتي " كنت دوبينوي فرانسوي " توانست او را ملاقات كند و پس از مشقت فراوان صداي سازش را بشنود ، در ياداشت هاي خود ، او را در زمره ي بزرگان موسيقي جهان به حساب آورد . آقا علي اكبر چنانچه منقول است ، نه فقط در موسيقي كه در تهذيب نفس  و خلوص ايمان نيز سرآمد بود . به طوري كه هيچ گاه سازش را به دست نمي گرفت ، مگر اينكه قبلا وضو ساخته باشد . آقا علي اكبر عمري كوتاه داشت و در حدود چهل سالگي از اين جهان رخت بربست .

خرم آنروز كزين منزل ويران بروم       راحت جان طلبم وز پي جانان بروم

راز مرگ او شنيدني است و به يك افسانه شبيه است : روزي او از كم لطفي و بي مهري و بي بهره بودن بعضي از مردم وهمسايگانش نسبت به هنر موسيقي پس از سالها تحمل و بردباري به ستوه آمد و به همين سبب ، شب هنگام تار خويش را كه " قلندر " نام داشت ، برداشته و به بام خانه مي رود و مي نوازد و سر سجاده ي نماز پس از راز و نياز خوابش مي برد . نقل است كه بامداد آن شب آقا علي اكبر همانجا جان به جان آفرين تسليم كرد و گويي به آواي نغز آسماني گوش سپرده بود .